archieven.jpg

STCN: bijzondere werken uit de collecties van het NMI (1716)




















Vóór 1716: Arcangelo Corelli, Vioolsonates op. 5
Vioolcollectie Willem Noske

Het werk van Corelli (1653-1713) heeft een belangrijke rol gespeeld in de concurrentiestrijd tussen twee Amsterdamse muziekuitgevers: Estienne Roger en Pieter Mortier. Vooral de opeenvolgende herdrukken van opus 5 illustreren de heftigheid van een strijd die abrupt eindigde met de dood van Mortier in 1711. Mortier drukte alles na wat Roger op de markt bracht en verkocht deze voor aanzienlijk lagere prijzen. Aangezien een deel van het fonds van Roger niet-geautoriseerde herdrukken waren van buitenlandse uitgaven die in de Republiek niet beschermd waren, kon Mortier vrijelijk zijn gang gaan.

Doordat de uitgaven van Roger technisch superieur waren, kwamen uit heel Europa componisten naar Amsterdam om hun werk door hem te laten drukken. In tegenstelling tot Italiaanse drukkers werkte Roger niet langer met losse noten die gezet moesten worden, maar met koperplaten waarin de muziek gegraveerd werd.

Dankzij vernieuwingen in zijn bedrijfsvoering kon Roger een enorme productie maken. Als eerste muziekuitgever nummerde hij zijn platen waarmee de communicatie tussen graveur, drukker en uitgever werd vereenvoudigd. Bibliografen gebruiken deze plaatnummers vooral om muziekuitgaven te identificeren en te dateren.

Corelli's opus 5 werd voor het eerst in Rome gepubliceerd in 1700 en al in datzelfde jaar herdrukt door Roger. Van deze editie bevindt zich geen exemplaar in Nederland. In de loop van de achttiende eeuw kwamen echter meer dan vijftig verschillende edities op de markt van deze razend populaire vioolsonates. Verschillende hiervan bevinden zich in het Nederlands Muziek Instituut. In de STCN zijn vier edities opgenomen.


STCN-beschrijving

Arcangelo Corelli (1653-1713)
Sonate à violino e violone o cimbalo [...] opera quinta. 2 Parts. By Arcangelo Corelli da Fusignano. Second corrected edition.
Amsterdam, E. Roger bookseller, [before 1716].
2º oblong: π1 and 19 folia with engraved music, χ1 and 14 folia with engraved music.
Engraved music; plate-number 75 on title-page only. Not in RISM: conjugation of RISM C 3808 and 3809. Includes: Preludii allemande correnti gighe sarabande gavotte e follia [...] Opera quinta. Parte seconda.
Vingerafdruk: 000002
Den Haag, Nederlands Muziek Instituut: NMI VL 233

record in STCN »